Pozwy grupowe funkcjonują w polskim prawie stosunkowo krótko, od 2010 roku. Dochodzenie roszczeń w trybie zbiorowym umożliwia konsumentom skuteczną formę obrony przed nieuczciwą działalnością wielkich korporacji i koncernów. 

Czym jest pozew grupowy?

Wszystkie szczegóły dotyczące pozwu zbiorowego zawarte są w ustawie z dnia 17 grudnia 2009 roku o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, która weszła w życie 19 lipca 2010 roku. Zgodnie z art. 1 ust. 1 omawianej ustawy postępowanie grupowe dotyczy spraw „w których są dochodzone roszczenia jednego rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej”. Prawo umożliwia zatem, aby kilka podmiotów, mających podobne roszczenia, zgłaszało je w jednym postępowaniu sądowym. Celem wprowadzenia pozwów zbiorowych jest ujednolicenie wyroków sądowych w sprawach, które są do siebie podobne oraz wykluczenie sytuacji, w których sąd musiałby rozpatrywać kilka zbliżonych do siebie spraw, pochodzących od różnych podmiotów.

Zastosowanie pozwów grupowych

Pozew zbiorowy umożliwia poszkodowanym dochodzenie swoich praw w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z zapisem zawartym w ustawie (art. 1 ust. 2), postępowanie grupowe ma zastosowanie:

• w sprawach o roszczenia o ochronę praw konsumentów,

• z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny,

• z tytułu czynów niedozwolonych, z wyjątkiem roszczeń o ochronę dóbr osobistych.

Jak przygotować pozew zbiorowy?

Aby sprawa była rozpatrywana w postępowaniu zbiorowym, musi się zebrać grupa co najmniej 10 osób, których roszczenia są tego samego rodzaju. W sprawach prowadzonych w trybie grupowym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, dlatego pozew musi odpowiadać wymaganiom zawartym w K.p.c. Ponadto muszą być spełnione następujące kryteria:

• Każda z osób składających pozew musi być poszkodowana w ten sam sposób i przez ten sam podmiot.

• Grupa musi wybrać reprezentanta, który będzie powodem w sprawie. Reprezentantem może zostać członek grupy albo powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów.

• Zgodnie z treścią ustawy (art. 4 ust. 4) osoba reprezentująca grupę musi zostać zastąpiona przez adwokata lub radcę prawnego (chyba, że sama nim jest).

• Wysokość roszczeń pieniężnych powinna być ujednolicona względem grupy lub podgrupy (liczącej co najmniej 2 osoby).

Do pozwu muszą zostać dołączone następujące dokumenty:

• Oświadczenie złożone przez każdą z poszkodowanych osób, które zawiera informacje o przystąpieniu do grupy oraz zgodę co do osoby reprezentanta.

• Umowę poświadczającą nawiązanie współpracy reprezentanta z adwokatem lub radcą prawnym. Dodatkowo w umowie musi się znaleźć zapis dotyczący wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.

Warto wziąć pod uwagę, że ustawa zezwala, aby osoby, które nie przyłączyły się do grupy lub z niej wystąpiły, również mogły się domagać swoich praw w sądzie w indywidualnych dochodzeniach.

Pozew zbiorowy należy skierować do sądu okręgowego. Zgodnie z art. 7 ustawy sąd na każdym etapie postępowania może skierować strony do mediacji.

Przebieg postępowania grupowego

Złożenie pozwu to dopiero pierwszy etap postępowania zbiorowego. Jeśli spełnione są wszystkie wyżej wymienione przesłanki, sąd dopuszcza rozpoznanie sprawy w trybie grupowym. W przeciwnym razie pozew zostaje odrzucony. W przypadku, gdy sąd dopuści pozew, kolejnym etapem postępowania zbiorowego jest umieszczenie w prasie ogólnokrajowej ogłoszenia, które ma na celu poinformowanie o rodzaju sprawy i możliwości przystąpienia do grupy przez osoby poszkodowane przez ten sam podmiot i w ten sam sposób. W tym czasie dochodzi do ostatecznego ukształtowania się grupy domagającej się swoich roszczeń w postępowaniu zbiorowym.

Pozwy grupowe cieszą się największą popularnością w Stanach Zjednoczonych. W Polsce, ze względu na krótki czas obowiązywania przepisów, które regulują zasady składania pozwów grupowych, w dalszy ciągu świadomość konsumentów, w jaki sposób mogą się bronić przed praktykami wielkich koncernów i korporacji, jest dość niska. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w latach 2010 – 2013, do sądów wpłynęło jedynie 115 pozwów, w których domagano się rozpatrzenia sprawy w postępowaniu zbiorowym.

Koszty postępowania zbiorowego

Koszty postępowania zbiorowego ponoszą w równym stopniu wszyscy członkowie grupy. Składają się na nie:

  • Honorarium pełnomocnika

W związku z tym, że ustawa nakazuje, aby grupa poosiadała profesjonalnego pełnomocnika, pierwsza rzeczą, o którą należy zadbać, jest wynagrodzenie dla radcy prawnego lub adwokata. Wysokość honorarium pełnomocnika reguluje 5 pkt. ustawy, zgodnie z którym może ono wynosić maksymalnie 20% kwoty zasądzonej na rzecz powoda.

  • Kaucja

Sąd na żądanie pozwanego może zobowiązać powoda do wniesienia kaucji na zabezpieczenie kosztów postępowania grupowego. Kaucja powinna być opłacona w gotówce, a jej wysokość nie może być wyższa niż 20% wartości przedmiotu sporu.

  • Opłata na rzecz sądu

Wraz z pozwem należy wnieść opłatę wynoszącą 2% przedmiotu sporu. Dla porównania, w przypadku pozwów indywidualnych, opłata ta wynosi 5%. Biorąc pod uwagę, że koszty postępowania sądowego są rozłożone na kilkadziesiąt, a nawet kilkaset osób, można uznać, że procesy zbiorowe nie należą do zbyt kosztownych.

Czy ten post był przydatny?

Oceń:

Średnia ocena 4.8 / 5. Liczba głosów: 16