Zadośćuczynienie – na czym polega i komu przysługuje?

Autor: Radca Prawny Kamila Puńko

Wspólnik Kancelarii Radcowskiej Anczewska i Puńko we Wrocławiu. Jako radca prawny specjalizuje się w sprawach spadkowych, ochrony danych osobowych RODO oraz w prawie cywilnym (sprawy frankowe, polisolokaty, odszkodowania, upadłość konsumencka). Klienci cenią ja za pełne zaangażowanie w sprawę oraz szybkie i skuteczne działania.

Co to znaczy zadośćuczynienie? Wyobraź sobie, że jedziesz ulicą. Nagle z podporządkowanej wyskakuje auto. Hamujesz ostro, ale już za późno. Dochodzi do zderzenia. Masz uszkodzony kręgosłup. Czeka Cię długie leczenie i rehabilitacja. Nie możesz pracować. Poruszasz się z trudem. Codziennie przeżywasz silny ból i stres. Cierpisz. Czy możesz domagać się rekompensaty za sytuację, w jakiej się znalazłeś? Tak. Temu właśnie służy zadośćuczynienie.

Co to jest zadośćuczynienie?

Zadośćuczynienie to rekompensata finansowa, jeśli na skutek nieszczęśliwego wydarzenia ponieśliśmy osobistą szkodę niemajątkową, tzn. związaną z naszym zdrowiem fizycznym lub psychicznym.

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i cierpienie fizyczne oraz psychiczne przysługuje nam, gdy padliśmy ofiarą wydarzeń losowych np.:

  • wypadek;
  • katastrofa;
  • nagła śmierć bliskiej osoby;

jak i działań łamiących prawo np.:

  • gwałt,
  • pobicie,
  • zastraszanie.

Podstawa prawna tego świadczenia to przepisy Kodeksu cywilnego – art. 445 k.c., art. 446 § 4 k.c. oraz art. 448 k.c. Zgodnie z nimi sąd może orzec na rzecz poszkodowanego pieniężną rekompensatę za poniesioną krzywdę. Za wypłatę zadośćuczynienia odpowiada sprawca krzywdy bądź ubezpieczyciel.

Zadośćuczynienie a odszkodowanie

Często osoby pokrzywdzone nie wiedzą, że zadośćuczynienie to nie to samo, co odszkodowanie i używają tych terminów wymiennie. Jednak odszkodowanie i zadośćuczynienie to dwa różne rodzaje świadczeń finansowych.

Odszkodowanie przysługuje nam wtedy, gdy ponieśliśmy szkodę materialną. W opisanym wypadku odszkodowanie pokryje naprawę uszkodzonego samochodu oraz koszty leczenia.

Zadośćuczynienie natomiast obejmuje niematerialne straty związane z naszym zdrowiem fizycznym i psychicznym.

Warto pamiętać, że możemy ubiegać się zarówno o odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę i cierpienie fizyczne oraz psychiczne.

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę – kiedy przysługuje?

Jakie rodzaje krzywd stanowią podstawę do ubiegania się o zadośćuczynienie?

Są to wszelkie ograniczenia związane ze zdrowiem fizycznym:

  • kalectwo,
  • oszpecenie,
  • ograniczenia ruchowe,
  • niemożność wykonywania określonych czynności,
  • ciężkie i długotrwałe leczenie,
  • rehabilitacja,
  • ból fizyczny.

Istnieje także zadośćuczynienie za stres, jaki przeżywa poszkodowany i wszelkie następstwa psychiczne związane z przeżytą traumą – obniżone samopoczucie, stany depresyjne czy lęki.

Zadośćuczynienie za krzywdę — jak je uzyskać?

Zadośćuczynienie obejmuje wyłącznie osobą pokrzywdzoną i tylko ona może ubiegać się o jej wypłacenie. W przypadku śmierci poszkodowanego zadośćuczynienie może zostać wypłacone spadkobiercy (np. małżonkowi).

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę ma złagodzić (jak tylko to możliwe) cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego. Sąd rozpatruje wszystkie następstwa, jakie występują zarówno natychmiast po zdarzeniu, jak i te, które prawdopodobnie wystąpią w przyszłości.

Zadośćuczynienie wypłacane jest jednorazowo, jednak prawo przewiduje możliwość ubiegania się o przyznanie kolejnego świadczenia w przypadku wystąpienia nowej krzywdy.

Zadośćuczynienie – jak ustalana jest wysokość?

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę nie jest świadczeniem obowiązkowym. To sąd orzeka o konieczności wypłacenia zadośćuczynienia, bada wielkość doznanych krzywd oraz określa wysokość świadczenia.

Jakie czynniki bierze pod uwagę sąd, ustalając wysokość zadośćuczynienia?

  • rodzaj i charakter cierpień fizycznych,
  • długotrwałość (nieodwracalność) krzywdy,
  • wpływ krzywdy na życie zawodowe i prywatne poszkodowanego,
  • wiek poszkodowanego.

Zadośćuczynienie za krzywdę – lepiej ze specjalistą

Droga do uzyskania zadośćuczynienia nie zawsze jest prosta. Wielu poszkodowanych w ogóle nie wie, że o takie świadczenie może się starać. Także zebranie materiału dowodowego w związku z poniesioną krzywdą czy zredagowanie potrzebnych pism bywa kłopotliwe.

Dlatego zawsze warto sięgnąć po fachowe wsparcie prawne adwokatów naszej kancelarii. Zobacz, jak możemy Ci pomóc w uzyskaniu odszkodowania i zadośćuczynienia.

Potrzebujesz porady prawnej?

Wyślij zapytanie za pomocą formularza

5 + 14 =

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *