Jazda po alkoholu – czyli co grozi za jazdę po pijanemu?

Jazda po alkoholu – czyli co grozi za jazdę po pijanemu?

Autor: Adwokat Ewa Anczewska

Jazda pod wpływem alkoholu

Kierowanie pojazdem po spożyciu alkoholu wiąże się z odpowiedzialnością karną. Zakres tej odpowiedzialności jest uzależniony do wysokości stężenia alkoholu. Dopuszczalne promile są bowiem bardzo niskie. Znaczenie ma także, czy spowodowano szkodę bądź było takie zagrożenie. Gdy przekroczy się dopuszczalne promile, kara za jazdę pod wpływem alkoholu może być różna.

Co znajdziesz w artykule?

Stan nietrzeźwości a stan po spożyciu alkoholu

Wyróżnia się dwa stany związane z prowadzeniem pojazdów pod wpływem alkoholu. Pierwszy to stan nietrzeźwości, a drugi stan po spożyciu alkoholu.

Stan nietrzeźwości zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila. Wówczas taki czyn stanowi przestępstwo. Trzeba liczyć się z odpowiedzialnością na podstawie przepisów kodeksu karnego.

Stan wskazujący na spożycie alkoholu jest wówczas, gdy wartości stężenia alkoholu we krwi wynosi pomiędzy 0,2 – 0,5 promila. Prowadzenie pojazdu w takim stanie jest wyłącznie wykroczeniem. Odpowiedzialność ponosi się wyłącznie na podstawie kodeksu wykroczeń.

Zatem dopuszczalny promil we krwi kierowcy to do 0,2 promila. Wówczas kierujący nie popełnia ani przestępstwa, ani wykroczenia.

Kara za jazdę w stanie nietrzeźwości

Przypomnijmy, że dopuszczalny poziom alkoholu we krwi wynosi do 0,2 promila. Powyżej 0,5 promila to stan nietrzeźwości. Kary za jazdę po pijanemu orzekane są na podstawie artykułu 178a kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem „kto znajduje się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym podlega karze”.

Bez znaczenia jest zatem, jaką drogą poruszał się kierujący w stanie nietrzeźwości. Może to być droga niepubliczna, strefa zamieszkania czy strefa ruchu. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt II AKa 131/04 „przestrzeń kosmiczna lub międzyplanetarna”.

Istotne jest, że sprawca przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. musiał mieć świadomość, że jest w stanie nietrzeźwości. Sąd ustala to po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Przede wszystkim ocenia się wyjaśnienia kierującego. Ważne są także tzw. objawy zewnętrzne. Zaliczamy do nich m.in. stan rozwoju umysłowego, informacji na temat ilości spożytego alkoholu, doświadczenie w spożywaniu alkoholu. Na tej podstawie można określić zamiar kierowcy. Czyli to, czy kierujący miał wiedzę, w jakim stanie się znajduje.

Jakie czynniki wpływają na poziom stężenia alkoholu we krwi?

Poziom stężenia alkoholu we krwi zależy od wielu czynników. Należy do nich zaliczyć:

  • rodzaj spożytego alkoholu,
  • czasu i sposobu konsumpcji alkoholu,
  • rodzaju spożytego pokarmu,
  • kwestie metabolizmu człowieka.

Ta sama ilość alkoholu może doprowadzić do różnej zawartości alkoholu we krwi. Nie można zatem przypisać sprawcy popełnienia tego przestępstwa w wypadku, gdy miał podstawy sądzić, że spożyty przez niego alkohol ze względu na znaczny czas od jego wprowadzenia do organizmu uległ spaleniu, a nie nastąpiło to z powodu zbyt powolnego metabolizmu, o którym sprawca nie wiedział (Kodeks karny. Komentarz., red. Prof. Dr hab. Ryszard Stefański, rok 2020)

W przypadku popełnienia przestępstwa Sąd może orzec karę:

  • grzywny,
  • ograniczenia wolności,
  • pozbawienia wolności do lat 2

Kodeks przewiduje także bezwzględną karę więzienia. Stanie się tak, jeżeli kierujący popełnił ten czy nie pierwszy raz. Przedział kary wynosi od 3 miesięcy do 5 lat. Za pierwsze takie zdarzenie zazwyczaj kara zostaje warunkowo zawieszona na okres próby. Sąd orzeka również świadczenie pieniężne. Jest obowiązkowe na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Kwota wynosi co najmniej 5.000 zł. Warto dodać, że często kierujący ponosi również karę za wykroczenie.

Nie można zapominać o stosowaniu przez Sąd środka karnego. Czyli zakazu prowadzenia pojazdu. Zabranie prawa jazdy za alkohol jest pewne. Sąd obligatoryjnie orzeka taki zakaz na okres nie krótszy niż trzy lata. Sąd może także odebrać uprawnienia do kierowania pojazdem dożywotnio. Ten środek karny jest wyjątkowo uciążliwy. W szczególności dla osób, które zawodowo korzystają z samochodu. Bywa także, że auto jest im szczególnie potrzebne w życiu osobistym.

Kara za jazdę w stanie po użyciu alkohol

Artykuł 87 kodeksu wykroczeń reguluje odpowiedzialność za jazdę po użyciu alkoholu. Stan po użyciu alkoholu to od 0,2 do 1 promila. Odpowiedzialność za wykroczenie jest łagodniejsza. Kara za jazdę po użyciu alkoholu to wyłącznie kara aresztu albo grzywny. Grzywna zaczyna się od 50 zł.

Dla popełnienia wykroczenia, o którym mówi artykuł 87 kodeksu wykroczeń, nie jest konieczne wystąpienia skutku. Nie ma znaczenia, czy prowadzenie pojazdu w takim stanie spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa w sferze ruchu. Wystarczające jest samo wprowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu.

Trzeba wiedzieć, że jeżeli ustawa daje wybór między karą aresztu a inną karą, to areszt można orzec tylko wtedy, gdy:

  • czyn popełniono umyślnie,
  • za orzeczeniem kary aresztu przemawia waga czynu,
  • lub okoliczności sprawy świadczą o demoralizacji sprawcy,
  • albo sposób działania zasługuje na szczególnie potępienie.

Sąd może także orzec na korzyść obwinionego. Może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. Może także odstąpić od wymierzenia kary. W sprawie musi jednak zaistnieć wypadek szczególnie uzasadniony. Ważne są także same okoliczności czynu. Znaczenie mają również warunki osobiste sprawcy. Należy przez to rozumieć warunki środowiskowe, w których żyje, warunki rodzinne, warunki mieszkaniowe, warunki w miejscu pracy.

W przypadku wykroczenia także zostanie zabrane prawo jazdy za alkohol. Sąd orzeka bowiem obowiązkowo zakaz prowadzenia pojazdów.

Sposób orzekania przez Sąd za jazdę pod wpływem alkoholu

Jazda pod wpływem alkoholu może być oceniania bardzo różnie. W trakcie procesu ważne są wyjaśnienia oskarżonego kierowcy. Kluczowe bywają zeznania świadków. W aktach sprawy znajdują się także dokumenty, takie jak protokół badania trzeźwości. Poziom alkoholu we krwi ma zatem duże znaczenie. Stan nietrzeźwości w zasadzie nie ma górnej granicy.

Kara za jazdę po pijanemu zależy od kilku czynników. Na wymiar kary wpływa na pewno postawa oskarżonego. Gdy dowody są niezbite, warto przyznać się do winy. Ważne jest też wyrażenie skruchy i współpraca z organami ścigania. Istotne są także okoliczności osobiste kierowcy jadącego pod wpływem alkoholu. Jego kompetencje osobiste i społeczne. Jego dotychczasowy sposób życia, który powinien dać gwarancję, że podobne zdarzenie nigdy więcej się już nie powtórzy.

Znaczenie mają również okoliczności popełniania samego czynu. Inaczej należy oceniać sytuację, gdy kierujący chciał tylko przeparkować samochód na nieuczęszczanym parkingu. Inaczej zaś, gdy wjeżdża samochodem do przejścia podziemnego w centrum miasta. Stopień zagrożenia spowodowanego przez kierowcę jadącego pod wpływem alkoholu może być zupełnie inny. Ważne jest czy kierowca swoim zachowaniem stworzył realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu.

Wydaje się jednak, że zachowania tego typu są w skali kraju nagminne. Często mają wydźwięk medialny. Z tego też względu Sąd uważa, że społeczna szkodliwość takiego czynu jest znaczna. Wpływa to na wymiar kary. Sąd dąży do tego, aby kara dała społeczeństwu wyraz negatywnej oceny takiego postępowania. Sąd kieruje się także dyrektywą wychowawczego oddziaływania na sprawcę.

Okoliczności łagodzące a jazda po pijanemu

W każdej sprawie karnej na wymiar kary mają wpływ okoliczności łagodzące i obciążające. Okolicznościami łagodzącymi w przypadku jazdy po pijanemu mogą być:

  • młody wiek kierującego,
  • nienaganny tryb życia,
  • przyznanie się do winy,
  • wyrażenie skruchy i przeproszenie pokrzywdzonych,
  • nieposzlakowana opinia,
  • niewykazywanie demoralizacji.

Dobrowolne poddanie się karze w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178a k.k.

Kary za jazdę po pijanemu w zasadnie nie można uniknąć. Wniosek o dobrowolne podanie się karze ma wiele zalet. Po pierwsze unika się pełnego procesu sądowego. Po drugie można spróbować powalczyć o jak najniższą karę. Wniosek będzie zasadny, gdy wina oskarżonego nie budzi wątpliwości. Okoliczności popełnienia przestępstwa także nie.

Jeżeli prokurator nie złożył jeszcze aktu oskarżenia, to taki wniosek można złożyć na tym etapie postępowania przygotowawczego. Należy z prokuratorem ustalić wymiar kary. Jeżeli Prokurator wniosek zaakceptuje, to wystąpi do Sądu nie z aktem oskarżenia, a z wnioskiem o wydanie na wyroku skazującego. Jednocześnie wniesie o orzeczenie ustalonych kar oraz środków karnych.

Sąd wydaje wyrok karny. Wymiar kary musi być taki jak we wniosku. Od takiego wyroku przysługuje nadal apelacja. Jednak zakres zaskarżenia się zawęża. Nie można kwestionować ustaleń faktycznych, na podstawie których wydano wyrok. Nie można także kwestionować wymiaru kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego.

Warunkowe umorzenie postępowania

Kodeks karny daje nam możliwość warunkowego umorzenia każdego postępowania. Taki wniosek można złożyć już na etapie postępowania przygotowawczego. Można to uczynić także przed Sądem.

Zgodnie z art. 66 kodeksu karnego Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie jeżeli:

  • wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne,
  • okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości,
  • sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne.

Ważne są okoliczności dotyczące samego sprawcy przestępstwa. Liczy się zatem jego dotychczasowy sposób życia. To, czy był sobą niekaraną. Czy pracuje lub się uczy? Czy ma rodzinę na utrzymaniu? Czy przyznał się do winy i złożył obszerne wyjaśnienia? Czy wyraził skruchę i przeprosił? Wszystko to musi dawać przekonanie, że będzie przestrzegał porządku prawnego. Nie popełni nowego przestępstwa.

Korzyści przy warunkowym umorzeniu postępowania są ogromne. W świetle prawa jest się osobą niekaraną. Sąd może zastosować łagodniejsze środki karne.

W przypadku zwykłego postępowania Sąd musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Okres, na jaki zostaje zabrane prawo jazdy za alkohol to minimum 3 lata. Stosując warunkowe umorzenie postępowania, Sąd może orzec krótszy zakaz prowadzenia pojazdów. Może też całkowicie odstąpić do wymierzenia środka karnego. Podobnie jest w zakresie świadczeń pieniężnych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym. W przypadku warunkowego umorzenia postępowania, Sąd jedynie może orzec takie świadczenie.

Podsumowując, jak pokazują statystyki, dopuszczalne promile można łatwo przekroczyć. Kara za jazdę pod wpływem alkoholu może być bardzo różna. Warto zatem skorzystać z pomocy Adwokata. Być może uda się przedstawić okoliczności łagodzące w sprawie.

Potrzebujesz porady prawnej?

Wyślij zapytanie za pomocą formularza

11 + 4 =

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *